Huisregels kunnen ook leuk zijn

Cootje Koomen heeft Castricummers enthousiast gemaakt voor mahjong.

Merkwaardigerwijs is mahjong zeer rijk aan huisregels, die door de spelers fanatiek beleden en verdedigd worden. Als je ruzie wilt hebben, moet je eens proberen die regels af te doen als onzin en als gevaarlijke afwijkingen van de ware leer. Doe het niet, want die huisregels zijn vaak heel leuk, maken het spel persoonlijker en voegen nog meer magie en mysterie toe aan het Spel van de Duizend Wonderen.

In Het Nieuw Mahjong Boek komen die huisregels slechts zijdelings ter sprake. Ik heb gekozen voor de Nederlandse Toernooi Spelregels, die zijn opgesteld door mahjongspelers en clubs uit het hele land omdat we graag eens met z’n allen mahjong wilden spelen zonder ruzie te krijgen over de spelregels. Dat was geen makkelijke klus, want er waren heel wat van de heilige huisregels te slechten. Maar het was nodig. Je kunt alleen met elkaar mahjong spelen als je het vooraf eens bent over de spelregels en er later niet aan gaat tornen.

‘Maar zo spelen wij het helemaal niet’, klagen cursisten op mijn lessen vaak. ‘Blijf vooral spelen zoals je zelf wilt’, antwoord ik dan, ‘maar dit zijn de landelijke regels, waarmee je buitenshuis altijd terecht komt.’ Meestal draaien die cursisten op den duur wel bij en zien ze in dat die landelijke regels een goede en spannende balans aan het spel brengen. ‘Thuis mag je doen wat je wilt’, zeg ik dan mild.

Eigen huisregels met veel variaties.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De regionale televisiezender NHTV meldde in december 2017: Castricummers in de ban van mahjong: Een spel voor intelligente mensen:

CASTRICUM – Bijna elke volwassen Chinees speelt het, in Nederland is er slechts een handjevol mensen dat zich bezighoudt met mahjong. Maar in Castricum is het Aziatische gezelschapsspel springlevend. Dat is vooral te danken aan Cootje Koomen (“bijna 80”). Zij is de drijvende kracht achter een Castricumse mahjong-groep waarvan de leden wekelijks bij elkaar komen. Toen zij op haar zestiende een vriendje kreeg die haar het spel leerde, was ze meteen verkocht. Ze vertelt voor de camera van NH Nieuws: “Ik ben toen een keer om half vier ’s nachts thuisgekomen. Mijn moeder zei: ‘Kind, waar bleef je zo lang? Het is toch al erg laat’. Ik zei: ‘We hebben het mahjongspel eindelijk afgespeeld. Daarom was ik zo laat thuis, haha. Henk Saelman (65) is één van haar vaste medespelers. Volgens hem is er niet één bepaald type dat mahjong speelt. “Het zijn allerlei mensen.” Koomen: “Nou, toch wel intelligente mensen hoor. Ik had er vorig jaar een die constant fouten maakte, maar niet tegen kritiek kon. Die is inmiddels verdwenen.”

Naar aanleiding van die media-aandacht vroeg ik Cootje Koomen welke variant ze speelden. Zij moest hartelijk lachen en schreef: ‘Wij hebben onze eigen Castricumse huiskamers variant!’

Dit zijn ze:
We spelen met seizoenen, voor dat kleine beetje extra geluk,

  1. maar tijdens het spel je eigen seizoen opeisen vind ik te veel geluk.
  2. Als je mahjong maakt moet dat met tenminste twee verdubbelingen
  3. Wanneer iemand mahjong maakt, wordt de score uitgerekend. Daarna kijken de andere spelers naar elkaars punten of het meer is dan 100 punten. Zo niet, jammer dan.

Op de eerste van het seizoen is iedere mahjong toegestaan, ongeacht het aantal verdubbelingen.
De tweede keer spelen we verplicht schoon spel = 1 x verdubbelen.
De derde keer mogen alleen maar pungen en zijn chows verboden = 1 x  verdubbelen.
De vierde keer zijn uitsluitend chows toegestaan = 1 x verdubbelen. En dat is heel geestig, want dan moeten alle draken en winden weggegooid worden.

Ik weet niet of het juist is, maar als iemand bij ons 0 punten heeft, dan krijgt hij als bonus 20 punten plus de 20 punten voor mahjong = 40 punten.
Daarbij is iets heel bijzonders gebeurd, want er kwamen nog wat verdubbelingen bij:
1 x verdubbelen voor alleen maar chows
1 x verdubbelen voor Pure Eenvoud (alleen eenvoudige stenen), niet schoon.
1 x verdubbelen voor eigen seizoen
1 x verdubbelen want zij was oost
2 x verdubbelen want zij had alles zelf getrokken.
Dat waren dus in totaal 6 verdubbelingen = 7680  punten.

Kennelijk krijg je bij de regels van Cootje geen punten voor Winnende steen zelf getrokken. Bij de NTS-regels is winnen met slechts 0 punten toch wel lastig. Je krijgt al gauw 2 punten voor Winnende steen enig mogelijke plaats, Winnende steen voltooit paar en als je sluitpaar bestaat uit Draken, Eigen wind of Heersende wind. Dat geldt allemaal niet in Castricum. Ze hebben hun eigen regels en die zijn zeker niet onaardig. Het gaat vooral om het vermaak en de gezelligheid.

Als je mahjong speelt vergeet je makkelijk de tijd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cootje: ‘Het wordt gewaardeerd om wat Chinese sfeer toe te voegen, bij voorbeeld als iemand op de wu-stoel (geluksstoel) zit. Dan wordt dat de favoriete stoel voor de week erna. Verder houd ik een tombola op de laatste keer voor Kerstmis en de laatste keer van het seizoen. De artikelen op de tafel moeten goedkoop blijven, circa 5 à 6 euro. Mijn man en ik zoeken ‘s zomers op rommelmarkten naar Chinese artikelen en ook heb ik op voorraad de boeken van Rechter Tie. De tombolatafel wordt aangevuld met zelfgemaakte jam en redelijke artikelen van  anderen. Wat overblijft gaat naar de kringloopwinkel. Dit alles met een drankje en een hartig hapje.’

Mahjong is het spel van duizend wonderen, maar dus ook van duizend geneugten!

Wil je reageren...

*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Anti-spam image